Aşı Takvimi; Hangi Ay? Kaç Doz ? Bilmeniz Gerekli Tüm Detaylar !

Bebeklerde aşı takviminin sağlıklı uygulanması bebek gelişimi döneminde üzerinde durulması gereken en önemli konulardan biridir. Aşı belli hastalıklara yakalanmama veya hafif geçirme amacıyla vücuda tek veya kombine olarak verilen maddelerdir. Bu maddeler organizmayı belli hastalıklara karşı bağışık hale getirir. Aşıların belli bir program dahilin yani aşı takvimi içerisinde uygulanması gerekir. Aşılamada öncelik çocuklarındır ve en sık ölümlere neden olan hastalıklara karşı aşılama öncelikli olmalıdır.

Bebeklerde Aşı Takvimi

Sağlık bakanlığı aşı takvimi

Sağlık bakanlığı aşı takvimi

Bebeklerde Aşı Konusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Aşılar soğuk zincire uygun olarak taşınmalı ve uygulanmalıdır.
  • Aşı yapmadan önce aşı yapılacak bölge uygun şekilde temizlenmelidir.
  • Bebeklerde en uygun aşı bölgesi bacakta uyluğun ön yüzü veya üst koldur.
  • Her aşıda tek kullanımlı ve aşı için üretilmiş özel enjektörler kullanılmalıdır.
  • Doktor uygun görürse birden çok aşı aynı günde uygulanabilir.
  • Aşı uygulanması, beslenme veya banyo yapmayı engellemez. ( bazı aşılarda yapıldığı gün banyo yapılması tavsiye edilmez )
  • Aşı takvimi duruma göre uygulanır. Ancak doz aralıklarının uzaması halinde aşıya yeniden başlanmasına gerek olmadan kalınan yerden devam edilir.
  • Eksik aşılar saptandığında aşı takvimine uygun olarak aşılama başlanır. Hastalık geçirilmediği takdirde geç kalınmış sayılmaz.
  • Bebek çok hasta ise aşı ertelenir.
  • Aynı aşının farklı ticari markaları yapılabilir
  • Uygulanan aşılar mutlaka kayıt altına alınmalıdır. Aşı kartının bir örneği anne tarafından saklanmalıdır. Her aşı uygulamasından önce aşı kartı yeniden incelenmelidir.

Bebeklerde Aşı Takvimi İçindeki Aşılar

1- Hepatit B aşısı

Bebeklerde hepatit b aşısı

Bebeklerde hepatit b aşısı

Hepatit B Hastalığı: Bir karaciğerin iltihabıdır. Hepatit B ise, hepatit B adlı virüsün karaciğere yerleşmesi sonucu karaciğerde iltihaplanma ile ortaya çıkan hastalık tablosudur. Hepatit B hastalığı bazen hiçbir belirti vermeden iyileşebildiği halde bazen de kronikleşerek karaciğer yetmezliği, siroz ve kansere yol açabilir.

Hepatit B, kan yoluyla, cinsel ilişkiyle ve doğum sırasında anneden bebeğe geçme yoluyla bulaşır. Çok bulaşıcı bir hastalıktır. Öyle ki, çağımızın vebası diye adlandırılan AIDS’ten 100 kat daha bulaşıcıdır. Hepatit B virüsü ile karşılaşan kişi %75-80 oranında belirti göstermeden iyileşir.

Hepatit B hastalığının ve taşıyıcılığının bugün için tedavisi yoktur. Hepatit B hastalığına her yaşta yakalanma şansı yüksektir. Mümkün olan en erken yaşta korunmakla hastalık önlenebilir. Bugün için tek etkili yöntem aşılamadır. Eğer hamilelik döneminde hepatit b hastalığını taşıyorsanız hepatit b li anneler nelere dikkat etmeli yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

# Hepatit B aşısı ne zaman yapılır, aşı takvimi nedir ?:

  • 1.doz  doğumdan sonra
  • 2.doz  1. dozdan 1 ay sonra
  • 3.doz : 2. dozdan 5 ay sonra

Yan etki: Yok Bebeklerde aşı takvimi içinde yapılan hepatit b %90-95 oranında korur.

DİKKAT ! : Çocuklarda, daha önce aşı yapılmadıysa bile, test yapılmadan doğrudan aşıya başlanması önerilir. Anne taşıyıcı ise bebek risk altındadır. Bu bebeklere doğumdan hemen sonra aşı ve koruyucu serum uygulanmalıdır.

2- Verem – Tüberkiloz BCG Aşısı

tüberkiloz verem aşısı

tüberkiloz verem aşısı

Verem (tüberküloz); en sıklıkla akciğerleri tutan bir enfeksiyon hastalığıdır. Öksürük, ateş, terleme, kilo alamama gibi belirtileri vardır. Her yaşta ortaya çıkabilir. Sosyoekonomik düzeyi düşük, iyi beslenemeyen toplumlarda daha sık görülür. Verem hastalığı bulaşıcı olmakla birlikte ilaçla tedavi edilebilen bir hastalıktır.

# BCG Verem aşısı ne zaman yapılır, aşı takvimi nedir ?

Bebek 2 aylık olunca yapılır 3 aylıktan büyük bebeklere test ( PPD testi ) uygulanarak yapılır. İlkokul 1. ve 5. ve lise 3. sınıflarında tekrar test yapılarak gerekirse uygulanır.

Verem Aşısı sol omuza, cilt içine yapılır. Aşıdan 2-3 hafta sonra aşı yerinde kızarıklık, ardından da ülserleşme (yara) oluşur. Üç ay içinde de iz bırakarak iyileşir. PPD testi sonucu aşılı kişide 5-12 mm olmalıdır. Ancak bu değerlendirmenin doktor veya sağlık personeli tarafından yapılması gerekir. Bebeklerde aşı takvimi içinde yapılan BCG ortalama %80 oranında koruyucudur.

DİKKAT ! : Aşının yan etkisi yoktur. Ancak bazen sol taraftaki lenf bezlerinde büyüme olabilir. Aşıdan 6-8 hafta sonra belirebilen bu lenf bezleri de zamanla kendiliğinden iyileşirler.

3- Difteri Boğmaca Tetanos ( DBT ) aşısı

aşı nasıl yapılır

aşı nasıl yapılır

Difteri ; Difteri mikrobunun ürettiği toksinin sorumlu olduğu bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır. Halk arasında kuşpalazı adıyla bilinir. Bademcikleri tutarak yüksek ateş, boğaz ağrısı gibi belirtiler verir.

Boğmaca ; Boğmaca mikrobunun neden olduğu bir solunum yolu hastalığıdır. Özellikle 2 yaşından küçük bebeklerde ağır seyreder. Nöbetler halinde ve havlar tarzda öksürük görülür. Öksürük nöbetleri sırasında bebek morarır ve ardından da genellikle kusar. Nefes darlığı ve zatürreye de yol açabilir. Aşırı öksürüğe bağlı beyin kanaması, göz içi kanaması veya cilt içine kanamalar olabilir.

Tetanos ; Genellikle toprakta bulunan tetanos mikrobunun yara ve kesiklerden vücuda girerek yol açtığı ağır bir hastalıktır. Tetanos bakterisinin salgıladığı toksinler kaslarda sertleşmeye, kasılmaya ve çenede kilitlenmeye neden olur. Tetanos tedaviye rağmen öldürücü olma oranı yüksektir.  Annenin hamileliğinin son aylarında yaptıracağı tek doz aşı ve uygun şartlarda yapılan doğum ile bu hastalık tamamen önlenebilir.

Difteri Boğmaca Tetanos (DaBT) aşısı halk arasında karma aşı diye bilinir

# DaBT aşısı ne zaman yapılır, aşı takvimi nedir ?

  • Bebek 2 aylık olunca başlanır.
  • 4-8 hafta ara ile 3 kez yapılır. Son dozdan 1 yıl sonra rapel doz uygulanır.

7 yaşından büyüklere boğmaca aşısı yapılmaz. Okul çağında, ilkokul 1. sınıfta Td (tetanos, difteri aşısı) yapılır. Daha sonra da her 10 yılda bir tekrarı önerilir. Aşı kol veya bacağa adale içine yapılır.

Bebeklerde aşı takvimi içinde yapılan DaBT aşısı difteriye karşı % 96, boğmacaya karşı % 85, tetanosa karşı ise % 100 koruyuculuk sağlar.

DİKKAT ! :Aşı yapıldıktan Sonra aşı yerinde ağrı, kızarıklık, şişlik ve ateş görülebilir. Ateş bazen havaleye neden olacak kadar yükselebilir. Aşıya bağlı ateş boğmaca aşısına bağlıdır. Nadiren de sinir sistemini etkileyebilir. Aşı takvimi içinde karma aşı yapılan bebeklerde bazen de aşırı ve sürekli ağlama nöbetleri görülebilir. Ateş için ateş düşürücü ilaçlar verilir. Aşı yerindeki ağrı ve şişlik birkaç günde iyileşir. Bazen de aşı yerinde kist oluşur. Bunların iyileşmesi 3-4 haftayı bulabilir. Karma aşının istenmeyen etkilerinden büyük oranda boğmaca aşısı sorumludur.

4- Polio (Çocuk Felci) Aşısı

Çocuğa nasıl ilaç içirilir ? Hasta çocuk nasıl bakılır ? hasta çocuğa ne yedirilir? Hasta çocuğa ne yedirmeli ? ilaç içmeyen çocuğa nasıl ilaç içirilir ? Makattan ateş kaç derece olmalı? makattan ateş nasıl ölçülür ? konularına hakim olmanız gerekir.

Çocuk Felci Hastalığı

Çocuk felci, yüzyıllar boyunca çocukların ölümüne ve sakat kalmasına neden olmuş bir hastalıktır. Polio virüsü ile bulaşır. Hasta çocuğun dışkısıyla çevreye yayılır. İçme sularına karışan kanalizasyonlar yoluyla bulaşır. Az gelişmiş ülkelerde daha sık görülür. Basit bir soğuk algınlığı tablosuyla başlar, birkaç gün içinde felçler gelişir. Solunum sistemini tutarsa ani solunum yetmezliği ve ölüm oluşur. 2-4 gün içinde felç en ağır haline ulaşır. Felç ilk 6 ay içinde bir miktar iyileşme gösterse de çocuk felci hastalığı % 40 oranında sakat bırakır. Felç halinde sakat kalma oranı yüksek olduğu için korunma çok önemlidir. Çocuk Felci Virüs hastalığı olduğundan tedavisi de bugün için yoktur.

Polio – Çocuk Felci Aşısı; Ülkemizde de son 5 yıldır çocuk felci hastalığı rapor edilmemiştir Buna rağmen halen tüm dünyada polio aşısı rutin olarak uygulanmaya devam edilmektedir.

# Çocuk Felci – Polio aşısı ne zaman yapılır, aşı takvimi nedir ?

  • OPV (canlı aşı) : Ağızdan 2 damla verilir. Canlı aşı olduğu için soğuk zincire çok dikkat edilmelidir. Aşıdan sonra 1-2 saat şebeke suyu içilmemesi önerilir. Aşıdan sonra 5-10 dakika içinde kusma olursa aşı tekrarlanmalıdır. Aşıdan sonra bebek beslenebilir. Salgınların kontrol altına alınmasında OPV çok etkilidir.
  • 2IPV (inaktif aşı) : Adale içine uygulanır. DaBT ile 4’lü karma, DBT+HlB ile 5’li karma aşı halinde piyasada bulunmaktadır.

Bebeklerde aşı takvimi içinde yapılan çocuk felci aşısı % 95’tir.Yan etkiler: Kayda değer bir yan etki yoktur.

5- HİB Aşısı

HIB (Hemofiluz influenza tip B); Hib mikrobu 5 yaşın altındaki çocuklarda, başta menenjit olmak üzere, ciddi hastalıklara neden olmaktadır. Menenjit, beyin zarının iltihaplanması sonucu ortaya çıkan hastalık tablosudur. Yüksek ateş, kusma, baş ağrısı, havale nöbeti gibi ağır belirtileri vardır. Bundan dolayı aşı takvimi içerisinde mutlaka yapılmalıdır. Hib menenjiti, mikrobik bir hastalık olduğundan hastanede uygun antibiyotiklerle tedavi edilir. Tedavisi en az 10 gün sürer. Bazen, uygun tedavi yapılsa bile ölüm veya kalıcı sakatlıkla sonuçlanabilir. Solunum yoluyla bulaştığı için kreş ve anaokuluna giden çocuklarda ortaya çıkma olasılığı daha yüksektir.

# HlB aşısı ne zaman yapılır, aşı takvimi nedir ?

  • DBT aşısı gibidir. İlk doz 2 aylıkken yapılır.
  • 2 ay arayla 2-3 kez uygulanır.
  • Son dozdan 1 Sonra rapel dozu yapılır. 1 yaşından Sonra aşılanmada tek doz yeterli olabilir.

Adale içine yapılır. 5 yaşından büyüklerin aşı olmasına gerek yoktur. Yan etkisi yoktur. Nadiren, aşı yerinde şişlik, kızarıklık veya ağrı olabilir. Bebeklerde aşı takvimi içinde yapılan HİB %90 ın üzerindedir.

6- Kızamık Kızamıkçık Kabakulak Aşısı (KKK aşısı)

kızamık kızamıkçık

Bebeklerde kızamık – kızamıkçık -kabakulak aşısı

# Kızamık Kızamıkçık Kabakulak Aşısı (KKK aşısı) ne zaman yapılır, aşı takvimi nedir ?

  • 12. Ayda bir kez yapılır.
  • 4-6 yaşlar arasında tekrarı önerilir.

DİKKAT ! : İçerdiği kızamık aşısına bağlı yan etkiler görülebilir. Aşı takvimi içerisinde üç aşının birlikte yapılması yan etkileri arttırmaz.

Bebeklerde aşı takvimi içinde yapılan KKK aşısı her üç hastalığa karşı % 96 koruyucudur. Ayrı ayrı ise, kızamık ve kabakulağa karşı %98, kızamıkçığa karşı ise %99 oranında korur.

Kızamık ; Çocukluk döneminin en önemli döküntülü hastalıklarından biridir. Hastalığa kızamık virüsü neden olur. Kızamık Solunum yoluyla bulaşır. Kış aylarında salgınlar yapar. Ateş, öksürük, nezle, gözlerde sulanma, kızarma ve çapaklanma gibi soğuk algınlığı belirtileri ile başlar. 3-4 gün sonra baş ve boyundan başlayıp ayakuçlarına dek yayılan döküntüler gelişir. Bu dönemde yüksek ateş devam eder. Beslenme durumu iyi olmayan, iyi bakılamayan bebeklerde zatüre, beyin iltihabı, havale gibi istenmeyen sonuçlar gelişebilir.

Kızamık, Kızamıkçık ve deri hastalıkları ile ilgili daha detaylı yazılarımız okumak için sayfayı ziyaret edebilirsiniz.

Kızamıkçık ; Kızamığa benzeyen döküntülü bir hastalıktır. Daha kısa seyirli olması nedeniyle halk arasında ”üç gün kızamığı” diye bilinir. Kızamık gibi tehlikeli değildir. Ancak, annenin hamileliği sırasında kızamıkçık geçirmesi bebeği büyük risk altına sokar. Gebeliğin ilk 12 haftasında kızamıkçık geçirmek en tehlikelisidir. Ancak, hamileliğin her döneminde kızamıkçık geçirmek bebeği etkiler. Kızamıkçık bebekteki etkileri öylesine tehlikelidir ki, annenin kızamıkçık geçirmesi hamileliğin sonlandırılmasını gerektirir. Evlilik yaşına gelmiş tüm kadınların kızamıkçık geçirmiş veya aşılı olmaları uygundur.

Kabakulak; Kızamık ve kızamıkçık gibi kabakulak da bir virüs hastalığıdır. Diğerleri gibi solunum yoluyla bulaşır. Ateş, iştahsızlık, baş ağrısı gibi yakınmalarla başlar. 1-2 gün içinde kulak altlarında tükürük bezlerinin tutulumuna bağlı tek veya çift taraflı şişlik gelişir. Tüm kabakulak belirtilerini sayfamızdan bulabilirsiniz. Hamilelikte kabakulak geçirilmesi de bebek için tehlike yaratabilir. Aşılama sonucu gerek hastalığın görülme sıklığı gerekse istenmeyen yan etkilerin ortaya çıkma sıklığı belirgin derecede azalır.

7- Suçiçeği Aşısı

bebeklerde su çiçeği aşısı

bebeklerde su çiçeği aşısı

Suçiçeği ; Varisella virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir döküntülü hastalıktır. Damlacık enfeksiyonu şeklinde solunum yolu ile bulaşır. Su çiceği çok bulaşıcı olduğu için her insanın yaşamının bir döneminde suçiçeği geçirmesi beklenir. Çocukluk dönemin suçiçeği geçirmeyenler ileri yaşla bu enfeksiyonu daha ağır tabloyla geçirirler. Bundan dolayı suçiçeği aşısı aşı takvimi içerisinde muhakkak yapılmalıdır.

Virüs alındıktan yaklaşık 2 hafta sonra ateş, halsizlik, baş ağrısı, karın ağrısı gibi belirtileri takiben döküntüler belirir. Döküntüler öncelikle başta, yüzde ve gövdede belirir. İçi su dolu, kabarık, kaşıntılı döküntüler halindedir. Genellikle 10 gün içinde iyileşir. Hafif bir hastalık olarak bilinmesine rağmen bazen istenmeyen sonuçlar doğurabilir.

Suçiçeği geçirenler yaşam boyu bu hastalığa karşı bağışıklık kazanırlar. Ancak, yukarıda anlatılan sorunlar nedeniyle en ideali aşı yoluyla korunmaktır.

# Suçiçeği aşısı ne zaman yapılır, aşı takvimi nedir ?

  • 1 yaşını doldurmuş bebeklere tek doz olarak, cilt altına yapılır.
  • 13 yaşından büyüklere ise 1 ay ara ile 2 doz yapılmalıdır. Rapel (tekrar) dozuna gerek yoktur.

Bebeklerde aşı takvimi içinde yapılan su çiçeği %97 oranında koruyucudur.
DİKKAT ! : Suçiçeği aşısının yan etkisi çok azdır. Aşıdan sonraki 2 hafta içinde hafif ateş veya birkaç adet döküntü görülebilir. Aşı takvimi içerisinde 7 yaşını doldurmuş bebeğinize, doktorunuza danışarak tek doz suçiçeği aşısı yaptırınız.

8- Hepatit A Aşısı

Halk arasında bulaşıcı sarılık diye bilinen ve hepatit A virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Daha çok okul çocuklarında görülür. Temizlik koşulları iyi olmayan ortamlarda, hastalıklı çocuğun idrar ve dışkısının kullanma ve içme sularına karışması sonucu bulaşır. Virüs alındıktan 46 hafta sonra karın ağrısı, bulantı, kusma gibi belirtileri takiben idrar rengi koyulaşır ve göz akları ile cilt renginde sarılık fark edilir. Yaklaşık 1 ay içinde hasta iyileşir. Ancak hastalık bazen aylarca sürer. Bazen hiç sarılık olmadan geçirilebilir. Yaş ilerledikçe hastalık daha ağır geçirilir. Hepatit A bir virüs hastalığı olduğu için tedavisi yoktur. Belirtilen hafifletecek destekleyici ilaçlar kullanılır.

Hepatit A aşısı; aşı takvimi içerisinde 2 yaşını doldurmuş çocuklara ve daha önce hepatit A geçirmemiş erişkinlere aşı uygulanır. Erişkinlerde, kanda test yapılarak hepatit a nın geçirilip geçirilmediği kolaylıkla anlaşılır. Çocuklarda ise test yapmadan doğrudan aşı yapılması daha uygundur.

# Hepatit A aşısı ne zaman yapılır, aşı takvimi nedir ?

18 ay ve 24 . ayda  2 doz halinde adale içine yapılır. Bu aşı takvimi ile yapılan aşının ömür boyu koruduğuna inanılır.

Yan etki: Bilinen yan etkisi yoktur.

Bu yazımızda sizlere bebeklerde aşı takvimi hangi dönem içinde uygulanması gerektiği, bebeklere yapılması gereken aşıların neler olduğunu, Aşı yapıldıktan sonra meydana gelebilecek yan etkileri anlattık. Aşı takvimi, bebeklerde aşı konusunda aklınıza takılan tüm soruları aşağıdaki yorum bölümünde yapabilirsiniz.

Bu konuya cevap yazarak sende kendini ifade edebilirsin. Şunu unutma ki bilgi paylaşıldıkça çoğalır...

Benzer Yazılar