Bebeklerde Ek Gıdaya Geçiş Döneminde Annelerin Yol Haritası !

ek gıdaya geçiş

Evet, sevgili annemiz bu yazıyı okuduğunuza göre bebeğiniz muhtemelen 3 aylık oldu! Gaz sancılı geceler büyük oranda geride kaldı. Beslenmesi de düzene girdi. Sadece anne sütü ile besleniyorsa çok şanslı doğrusu. Çalışmaya başladıysanız, sütünüzü sağarak saklayabilirsiniz. Pratikte, çalışan annenin bebeğini sadece sütüyle beslemesi pek olası olmuyor. İdeal olan, ilk 6 ayda sadece anne sütü ile beslemek. Ek gıdaya geçiş için 6 ayı beklemenizi tavsiye ederim.

Bugünkü yazımda özellikle annelerin zorlandığı konulardan biri olan ek gıdaya geçiş konusunu kaleme alacağım. Konuyu anlatırken bebeklerde ek gıdaya nasıl başlanır ? sorusunun cevabını verip Bebek ek gıda tarifleri ile birbirinden leziz mama tariflerini sunacağım.

Ek gıdaya geçiş durumuna geç başlamak da sakıncalar doğurabilir. Bunların başında büyüme geriliği gelir. Yetersiz besin ve vitamin alımı sonucu bağışıklık sistemi zayıflar ve enfeksiyon hastalıklarına karşı hassasiyet artar. Bebeğin demir depoları ilk 6 aydan sonra boşalmaya başlar. Bu dönemde yeterli demir alamayan veya inek sütü ile beslenen bebeklerde demir eksikliğine bağlı anemi (kansızlık) gelişebilir.

Ek besinlere başlama yaşını, doktorunuzla birlikte, bebeğinizin durumuna göre ayarlamalısınız.
Bebeklerde ek gıdaya ne zaman başlanmalı ?

Ancak bebek 4 ayını doldurduktan sonra ek gıdalara başlanabilir. Tabi, anne sütü yetmiyorsa ek gıdaya geçiş dönemine “ weaning “ dönemi denir. Bebek bu dönemde anne sütü ile beslenmeye devam etmektedir. Ek gıdaya geçiş zamanını bebeğin sindirim sistemi ve gelişim sürecindeki değişiklikler belirler. Baş-boyun kontrolünün tamamlanması, el ve göz koordinasyonunun gelişmesi, bebeğin anne ve çevreyle ilişkiye geçmesi, desteksiz oturabilmesi, çiğneme ve yutma koordinasyonunun gelişmesi ek beslenmeye geçilebilmesi için gerekli basamaklardır. Bu da 4-6 ay dolaylarında olur. Yani ek gıdaya geçiş  weaning dönemi 4-6. aylarda başlar. İlk 6 ayda anne sütü D vitamini ile desteklendiğinde yeterlidir.

Ek besinlere erken başlanması süt alımını kısıtlar. Büyümeyi olumsuz etkileyebileceği gibi alerjik hastalıkların ortaya çıkma riskini de arttırır. Katı besinlere erken başlanmasının ileri yaşlardaki obezitenin de nedenlerinden olduğu bilinmektedir.

Bebeklerde ek gıdaya nasıl başlanır ?

Bebeğin midesi küçük olduğundan ek besinler enerji yoğun gıdalardan seçilmelidir. Sütlü unlu mamalar ve yoğurt ilk seçilecek ek gıdalardır. Ailenin ekonomik durumu uygunsa 6.aydan büyük bebekler için hazırlanmış hazır devam mamaları önerilir. Ekonomik durum elvermiyorsa unlu sütlü mamalar hazırlanır. Pirinç unu alerjik özelliği az olduğu için tercih edilmelidir. Önceleri sulu muhallebi olarak hazırlanır. Giderek süt oranı arttırılarak kaşıkla beslenmeye geçilebilir. Yoğurt ise günde bir kez yavaş yavaş arttırılarak verilir. Katkı maddesi içermeyen hazır yoğurtlar önerilir. İsteğe göre evde de yapılabilir. Bu aylarda başlanması önerilen meyve suyu ve püreleri kalori, mineral ve vitamin yönünden destekleyici olur.

Ek gıdaya geçiş ilk aylarda sebze çorbalarına da başlanır. Sebze çorbası önceleri sebze püresi gibi hazırlanır. Gaz yapmayan mevsim sebzeleri biraz su içinde haşlanır ve haşlandığı suyu dökülmeden püre haline getirilir. Kaşıkla yedirilecek kıvamda olmalıdır. Başlangıçta gaz yapıcı sebzelerden (lahana, pırasa, karna bahar gibi) ve tadı hoş olmayan ve besin değeri fazla olmayan patlıcan gibi sebzelerden kaçınılmalıdır. Bebek sebze püresini reddederse zorlanmamalı, bir süre sonra tekrar denenmelidir. Ek besinlere şeker ve tuz eklenmesi normalde gerekmez. Bebek sebzeye alıştıkça içine bitkisel yağ, kemik suyu, et suyu, kıyma gibi besinler de katılır. Kemik suyu ve et suyunun besin değeri yoktur. Mineral içeriği ve sebze püresinin tadını arttırabileceği için katılabilir. Yine tarhana çorbası, şehriye, pirinç veya mercimek gibi tahıl ve baklagiller öncelikle çorbalara eklenir. Zamanla ayrı öğün olarak da verilir.

Ek gıdaya geçiş Weaning döneminde sabah kahvaltısı da besin değeri olarak önemli  yer tutar. Sütlü mama veya inek sütü birkaç bebe bisküvisi ile ıslatılır. İçine tuzsuz beyaz peynir ufalanır. Kaşıkla yedirilir. 6. aydan sonra kahvaltıya yumurta sarısı eklenir. Yumurta referans protein kaynağıdır. Yumurta sarısı katı pişmiş halde, Önceleri 1/8 yumurta sarısı miktarında başlanıp giderek arttırılarak 15-20 gün içinde tam yumurta sarısına geçilir. Alerji gelişirse kesilmeli, bir süre sonra tekrar azar azar denenmelidir. Tam yumurta sarısına geçtikten sonra aynı yöntemle yumurta akına da başlanır.

Bebek kahvaltıyı reddederse : biraz pekmez, reçel veya marmelatla tatlandırılabilir. Bal, bir yaşından küçük çocuklara verilmemelidir. Demir emilimi açısından pekmezin süt yerine meyve suyu ile verilmesi tercih edilmelidir.

Et, balık, tavuk gibi protein kaynakları bebeğin diyetine 7-8. aylarda eklenir. Et, başta protein olmak üzere demir, çinko gibi büyümeyi kolaylaştıran mineraller ve vitaminlerden de zengindir. Başlangıçta, çorbalara eklenir. Zamanla bebeğin dişleri çıktıkça çiğnemesi kolaylaşır ve tek başına köfte şeklinde de tüketilebilir. Et, balık ve tavuğun taze ve hijyenik olmasına dikkat edilmelidir.

Bebek 7-9 aylık olduğunda pilav, makarna, ekmek gibi nişastalı besinlere başlanır. 9 aylık bebek aile ile sofraya oturup yemek yiyebilir. Bu dönemde anne bebek için ayrıca yemek pişirmeksizin evdeki yemeklerden çocuğu için uygun olanları hazırlayabilir. Türk mutfağı çocuk beslenmesi için uygun besinleri içerir. Geleneksel Türk mutfağında yer alan tarhana çorbası, köfte, dolma gibi yemekler bebek için idealdir. Bu gibi yemekler çocuğa yedirilmeli, anne de bebeğini ideal ve ekonomik şekilde beslemenin huzurunu yaşamalıdır.

Ek besinlere geçiş dönemi anne ve bebek için sorunlu geçebilir.

Bebeklerde Ek Gıdaya Geçiş Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Konular

☑ Ek gıdalara ayrı ayrı başlanmalı, yeni denenecek ek gıda bebek açken denenmelidir.

☑ Ek gıdaya geçiş az miktarda başlanmalı, giderek arttırılmalıdır.

☑ Bebek ek gıdayı istemezse zorlamamalı, birkaç gün sonra tekrar denenmelidir.

☑ Ek gıdalar kaşıkla verilmelidir.

☑ Ek gıdalar, doğal ve taze ürünler kullanılarak hazırlanmalı, katkı maddesi içeren gıdalarla, dondurulmuş yiyecekler veya konserveler kullanılmamalıdır.

☑ Hazırlanan ek gıda uzun süre oda ısısında bekletilmeden tüketilmelidir.

☑ Ek gıdaya geçiş durumunda hijyenik koşullara dikkat edilerek hazırlanmalıdır.

☑ Ek gıdalara geçiş dönemi doktor kontrolünde olmalı, bebeğin yeterli kilo aldığından emin olunmalıdır. Alerji, ishal, kusma gibi durumlarda doktora danışılmalıdır.

☑ Ek gıdaya geçiş göneminde bebeği zorlamak anne-bebek ilişkisini bozabilir. Bunun sonucunda da kalıcı iştahsızlık gelişebilir.

Ek Gıdaya Geçiş Döneminde Kazandırılması Gereken Alışkanlıklar

Alışkanlıkların çok küçük yaşlarda kazanıldığında terk edilmesinin güç olduğu bilinmektedir. İleride obezite ve diğer beslenme bozukluklarına yol açabilecek bazı yiyeceklerin tüketilmesine genelde bebekken başlanılır. Bebek yesin diye eline sürekli bir şeyler verilir. Abur cubur dediğimiz bu yiyecekler hem çocuğun iştahını kapatır, hem de tadını ve görüntüsünü güzelleştirmek için eklenen şeker, yağ , çikolata, un gibi kalorisi yüksek maddelerin tüketilmesi ile obeziteye yol açabilir. Obezite, toplumda giderek artan oranda görülmektedir. Modern yaşam tarzı çocukları eve kapatmış, önceleri sokakta oyunlar oynayan çocuklar artık evde bilgisayar başında vakit geçirir olmuşlardır. Hareketsizlik ve fast food denen fazla kalorili yiyecekler çocuklarımızı ileri yaşlarda kalp-damar hastalıkları, şeker hastalığı, hipertansiyon gibi sağlık sorunlarıyla uğraşmak zorunda bırakacaktır.

☛ Çocuk beslenme saatlerinde, yani aile ile sofraya oturup yemek yenen saatlerde beslenmeye alıştırılmalıdır.

☛ Öğünden sonra çok ısrar ederse sevdiği yiyecek ödül olarak verilebilir.

☛ Ek Gıdaya geçiş yaparken sabah kahvaltısında cay yerine süt tüketmeye alıştırılmalıdır. Çay, gıdalardaki demirin emilimini azalttığından önerilmez.

☛ Asitli, kafeinli içecekler sağlık için uygun değildir. İçecek olarak meyve suları, süt, ayran gibi besleyici ürünlerin tüketilmesine alıştırılmalıdır.

☛ Sebze ve meyveler taze olarak tüketilmeli, zorunlu olmadıkça derin dondurucuda saklanmış gıdalar çocuklara verilmemelidir. Derin dondurucuda saklanan gıdaların zamanla besin değeri azalır. Ancak, yoğun iş hayatı sonucu her zaman taze gıda tüketmek mümkün olamamakta ve hazır gıdalar tüketilmek zorunda kalmaktadır. Yine de, çocuklara vitamin ve mineral değerini koruyan yiyecekler vermeye çalışılmalıdır.

Katkı maddesi içeren yiyecek ve içeceklerle boya maddeleri içeren gıdalar çocuklara alıştırılmamalıdır.

Bebek ek gıda tarifleri

Yoğurt Tarifi

1 çay bardağı süt kaynatılıp elin dayanabileceği sıcaklığa kadar soğutulur. İçine 1 çay kaşığı kadar yoğurt mayası konup üstü bezlerle sarılıp 3-4 saat bekletilir. Bebek ek gıda tarifleri içerisinde günlük hazırlanması idealdir. Ancak, günümüzde günlük ve katkı maddesi içermeyen hazır yoğurtlar da satılmakta ve çocuk beslenmesinde önerilmektedir.

Muhallebi Tarifi

1 çay bardağı kaynamış soğuk süt temiz bir kaba konur. İçine 1 tatlı kaşığı pirinç unu eklenir. İyice karıştırılarak kısık ateşte pişirilir. Kaynamaya başladıktan sonra 2-3 dakika daha pişirilir ve ateşten alınır. 1 tatlı kaşığı toz şeker eklenir ve ılıdıktan sonra bebeğe kaşıkla verilir. Daha koyu kıvamda istenirse pirinç unu miktarı arttırılabilir. Bebek ek gıda tarifleri hazırlanırken kilolu bebeklere şekersiz verilmelidir. Kabız bebeklere ise yulaf unuyla hazırlanarak veya içine 1 çay kaşığı sıvı yağ konarak denenebilir.

Sebze çorbası Tarifi

1 su bardağı dolusu su, ateşe konup kaynaması beklenir. İçine birkaç dilim havuç, kabak, patates, domates ve mevsimine göre enginar, semizotu, ıspanak konarak haşlanır. Sebzeler haşlanma sırasına göre katılmalıdır. Sebzeler pişerken 1 tatlı kaşığı sıvı yağ, tercihen zeytinyağı eklenir. 1 tatlı kaşığı kadar pirinç, şehriye, bulgur, tarhana veya mercimek eklenebilir. Çorba piştikten sonra iyice ezilerek püre haline getirilir, ılıdıktan sonra da kaşıkla yedirilir. Bebek ek gıda tarifleri hazırlanırken zamanla sebze çorbasına 1 tatlı kaşığı kıyma, et veya tavuk eti konabilir. Et suyu et yerine kullanılmamalıdır.

Yoğurt çorbası Tarifi

1 su bardağı yoğurt önce iyice çırpılır. Biraz sulandırılır. İçine 1 tatlı kaşığı kadar buğday veya pirinç unu ve 1 yumurta sarısı katılır. Bu karışım çatalla iyice karıştırılır. Bu arada 1 su bardağı su ateşe konur, içine 1 tatlı kaşığı kadar pirinç atılıp kaynatılır. Yoğurtlu karışım eklenerek karıştırarak pişirilir. İçine 1 tatlı kaşığı sıvı yağ eklenir. İstenirse bu çorbaya sebzeler de konarak son derece besleyici bir öğün hazırlanmış olur. Bebek ek gıda tarifleri  hazırlanması esnasında özellikle süt sevmeyen çocukların çorbasına yoğurt veya süt eklenmesi önerilir.

Mercimek çorbası Tarifi

1 su bardağı dolusu su ile 2 yemek kaşığı mercimek kaynatılır. Pişmeye yakın içine çeşitli sebzeler (havuç, soğan, patates gibi) ve yağ katılıp pişirilir. Süzerek çocuğa kaşıkla yedirilir.

Size bir püf noktası vereyim J Bebek ek gıda tarifleri  hazırlarken pişirdiğiniz çorbaya istediğinizden koyu kıvamda olursa su veya sütle inceltilebilir. İstediğinizden daha sulu  olduysa içine ekmek ufalayarak yedirebilirsiniz.

Köfte Tarifi

2 yemek kaşığı dolusu yağsız, iki kez çekilmiş dana kıyma, bir dilim bayat ekmek içiyle yoğrulur. İstenirse soğan rendesi ve maydanoz eklenir. Ufak ufak yuvarlanıp ızgarada veya yağsız tavada pişirilir. Köfte harcına 1 tatlı kaşığı yoğurt konursa köfte daha yumuşak olur. Size bir püf noktası daha vereyim Bebek ek gıda tarifleri  hazırlarken Ekmek yerine ince bulgur veya pirinç konarak sulu köfte şeklinde de pişirilebilir.

Kahvaltı Tarifi

1 su bardağı ılık sütün içine 34 adet bebe bisküvisi, 1 kibrit kutusu kadar peynir, 1 yumurta ezilir. İsteğe göre 1 tatlı kaşığı reçel, pekmez veya marmelat eklenerek kaşıkla yedirilir. Ek gıdaya geçiş zamanında kahvaltı çok önemlidir.

Ek gıdalara alışmış 6 aylıktan büyük bebeğin günlük beslenme listesi

Sabah Kahvaltısı : Erken saatlerde uyanıyorsa önce anne sütü veya süt verilir.

Öğle Yemeği : Sebze çorbası veya yoğurtlu çorba

İlkindi Yemeği : Meyve püresi, yoğurt veya kek gibi unlu yiyecekler

Akşam Yemeği : Etli sebze yemeği veya köfte pilav, makarna gibi yiyecekler

Gece Yatmadan Önce : Muhallebi, hazır kaşık maması veya süt.

Yazımda özellikle annelerin zorlandığı konulardan biri olan ek gıdaya geçiş konusunu ele aldım. bebeklerde ek gıdaya nasıl başlanır ? sorusunun cevabını verip Bebek ek gıda tarifleri verdim umarım faydalı bir yazı olmuştur. Bebeğiniz ile birlikte sağlıklı mutlu bir hayat sürmenizi dilerim.

Bu konuya cevap yazarak sende kendini ifade edebilirsin. Şunu unutma ki bilgi paylaşıldıkça çoğalır...

Benzer Yazılar