Kardeş Kıskançlığı İle Başaçıkmak Hiç Bu Kadar Kolay Olmamıştı !

Kardeş kıskançlığı konusunu ve doğumdan sonra çocuğum kardeşini kabul edecek mi ? sorusunu her halde 2.inci çocuğunu bekleyen tüm ebeveynler tarafından düşünülüyordur. Özellikle ilerleyen dönemlerde ciddi savaşlara dönüşen kardeş kıskançlığı önlenemediği durumlarda manevi zararları telafisiz olmaktadır.   Pekala anne ve babalar ne yapması gerekir ?  Kardeşleri Yeni Bebeğe Hazırlamak nasıl olur ? kardeşler arası kıskançlık önlemenin yolları nasıldır ? Kardeş kıskançlığı hangi etkinliklerle nasıl aşılır ? İşte  bu yazımızda Bu soruların cevabını verip aşağıdaki konu başlıkları halinde inceleyeceğiz;

Kıskançlık Nedir ? Sorusuna cevap vererek başlamak istiyorum. Çocuklarda görülen kıskançlık sevilme duygusunun azalacağı düşüncesi ile meydana gelen karmaşık olumsuz tutumlar bütünüdür. (TDK Sözlüğü) Kardeş kıskançlığının Nedeni İse ; Anne-baba ve diğer akrabalar, ilk doğan çocukları daha çok sever ve ilgilenirler. Çocuk kendine ailede verilen yeri gösterilen ilgi ve sevgiyi bir başkasıyla paylaşmak istemez: Yeni doğan bebek­ ile ilgilenilmesi ona hediyeler alınmasına üzülür. Ana babasının onu sevmediğini ve ona eski önemi ve değeri vermediklerini sanır. Bu ruhsal karışıklık çocuğun yeni bebeği kıskanmasının en büyük nedenidir.

Kardeş Kıskançlığı Belirtileri ve Çocukların Davranışları ;

Kardeşini kıskanma eğilimi içerisine giren çocuk birtakım hareketler sergiler aşağıdaki belirtilen hareketlerin sergilenmesi kıskançlık belirtileri anlamına gelir. Bundan dolayı çocuklarınızı iyi ölçmeli onlara karşı dikkatli davranmalısınız. Belirtilere gelmeden önce bir kaç sorunun cevabını vermek istiyorum.

Annelerden çok fazla Kardeş kıskançlığı Ateş yapar mı ?  Ne zaman başlar ? Ne zaman geçer ?

Bu durum çocuklarda ateş yapmaz fakat çocuk ben hastayım karnım ağrıyor, midem bulanıyor diyebilir. Genellikle 3 yaşında başlar 9 yaşına kadar devam edebilir. En sık 4-5-6 yaşlarında görülür bu durumun hangi yaşlarda görülüp görülmeyeceği tamamen anne ve babanın ilgisi ile alakalıdır. Ayrıca kardeş kıskançlığının ne zaman geçeceği anne ve babaların elindedir. aşağıda belirttiğim tavsiyelerin yerine getirilmesi bu durumun daha da erken çözülmesine yardımcı olacaktır. Genellikle 7-8 yaşlarında çocuğun bazı durumları kavraya bilmesi ile birlikte bu durumdan kurtulabilirsiniz.

# Regresyon: Kelime anlamı olarak eskiye dönüş demektir. Çocuklar Parmak emerek, Altını ıslatarak – çiş kaçırma , biberon ile yemek yemek isteyerek bir nevi küçük olursa onunla daha fazla ilişki kurulacağını düşünerek bu hareketler eğilimine girebilir. Hatta bazı çocuklar bezlenmek, ve beşiğe yatarak uymak isteyebilir. Regresyon kardeş kıskançlığının içten içe en önemli belirtisidir.

# Tırnak yeme; Bazı psikolojik sorunların dışa vurumudur. Bu halde ki çocuk size anlatamadığı bilinç altı dürtüleri vardır. Bu durumda çocuğunuz ile konuşarak sorunları halledebilirsiniz.

# Okula gitmem istememe ; Evden ayrılmayı reddetme çocuk okula gittiği durumda anne ve babasının kardeşi ile daha fazla vakit harcayacağını düşünür. Bundan dolayı okula gitmek istemez. Bu durumun halledilemediği durumlarda motivasyon azalır, okul başarısı düşer.

# Kekemelik ve Bebekçe Konuşma ; Kardeş kıskançlığı içine giren bir çocuk bunu ciddi problem haline getirmiş ise kekemelik görülebilir. Bebekçe konuşma ise yukarıda bahsettiğim regresyon anlatımının içine girmektedir.

# Öfke Hırçınlık ; Bu süreçte en belirgin diğer özellik ise öfke ve saldırganlıktır. Kıskançlık bazen öyle boyuta ulaşır ki çocuk eşyaları ve oyuncaklarını; kırar döker, zarar verir ve sinir krizi geçirerek öfke patlaması yaşayabilir

# Reklam kokan hareketler; Çocuk annesinin yanında iken kardeşine sarılır, ilgilenir, onu sever fakat annesi veya babası dolayısı ile kimse olmadığı durumlarda onu sıkıştırır vurur kaçar veya çimcik atabilir.

# Sürekli ilgi isteme; Çocuk bazı durumlarda sürekli hasta olduğunu, karnının ağrıdığını ateşinin çıktığını belirtip annesi veya babasının ilgisini çekerek kardeşini geçip ön plana çıkmak düşüncesine kapılabilir.

# Anne ve babadan uzaklaşma ; Küsme olarak adlandırılabilir.  Çocuk içine kapanık çok sessiz bir hale bürünür. Anne babasının kendisini sevmediğini düşünerek onlarla ilgilenmez.

Uyumak istememe; Bu durum yatağında yatmak istememe, anne babası ile birlikte yatmak isteme, beşikte veya sallanarak uyumak isteme şeklinde de olabilir. bu davranışında temelinde ilgi isteği vardır.

Sorgu;  Anne ve babasına sürekli kendisini sevip sevmediğini sorarlar.

Kardeş Kıskançlığını Önlemek İçin Aileler Ne Yapmalı Nasıl Davranmalı ?

 1 – Çocukta kıskançlığı önlemek ve kardeşler arasında olumlu ilişki geliştirmek için anne baba tutumları çok önemlidir. İlk çocuğu bebeğe anne karnında iken hazırlamalıdır. Çocuk küçük kardeşin geleceğini önceden bilmelidir. Bebek dünyaya gelmeden kardeş duygusu verilmeyi çalışılmalıdır. Çocuğa gelecek bebeğin ana, baba ve, kendisi için geldiği ilerde arkadaş olarak oyun oynayacakları söylenmelidir.

 2 – Aileye öneriler içinde bana göre en önemli madde;  Bebek doğduktan sonra, ilk çocuk ikinci planda bırakılmamalı, aile içinde eskisi gibi sevilip, yer verilmeli, ilgi gösterilmelidir. Çocuklar yeni bebeğin doğacağını önceden bilmelidir. Yeni doğacak kardeşi sevme, koruma ve sorumluluğunu kendi gücü oranında alma duygusu ailede yaratılacak uygun bir ortam içinde büyük çocuklarda geliştirilmesini tavsiye ediyorum.

 3 – Bebek için evde yapılacak değişiklik doğumdan çok zaman önce yapılmalıdır. Bebeğin bazı eşyalarının hazırlığında kardeşlerin görüşü alınmalı, yardım istenmeli ve diğer kardeşlerde giysiler hazırlanmalıdır. Kardeşlere bebeği sevmek zorunda oldukları ve her şeylerini onunla paylaşmaları duygu­sunu verilmemelidir. Annenin doğum anında diğer çocukları aileye yakın kişiler tarafından bakılmalıdır.

 4 – Ana-babanın çocuklara karşı gösterdikleri farklı ilgi ve sevgi çocukların kişiliklerini olumlu ya da olumsuz etkiler. Ana-babalar çocuklarının özelliklerini ve gelişmelerini bilerek eşit bir eğitime önem vermelidir.

 5 – O Çocuklarda, mülkiyet duygusunun güçlü olduğu dikkate alı­narak, zorunlu durumların dışında büyük çocuğun eşyalarını kar­deşine kullanmakda titiz davranmalıdır.Bu durumun çözüm yolları basittir; bebeğe amağan verildiği zaman büyük çocuk unutulmamalıdır.

 6 – Büyük çocuğa gösterilen ilgi ve sevgi devam etmeli, anne zamanının bir kısmını büyük çocuğa ayırmalıdır. Baba büyük çocukla yakın ilgi ve arkadaşlık kurmalıdır. Evde olduğu zaman büyük çocukla oynamalı, beraber alışverişe çıkmalı ve değer vermelidir.

 7 – Kıskanmasın diye büyük çocuğa aşırı derecede hoşgörülü davranmak durumu dahada kötüleştirecektir. Kurallar esnetilmesi ilerleyen durumlarda otorite sıkıntılarının yaşanmasına neden olacaktır.

Kardeş kıskançlığının önlenemediği durumlarda Zararları ciddi durumlara ulaşabilir. Bunlardan en başında aile içi husursuzluklar gelmektedir. kardeşler arasındaki bağ zayıflar ve birbirlerine tutkunolup destek alamazlar. ayrıca anne ve babalarına karşı suçlu muamelesi yaparlar…

Kardeşler Arası Kıskançlığı Çözmek İçin Etkinlikler

Bu belirttiğim husus 2-3 yaşlarındaki çocuklardan ziyade 5-7 yaşlarındaki çocuklarda yaşanan kıskançlıklar için geçerlidir. Birlikte yapılan faailyetlere ağırlık verin. Aynı evcil hayvana bakma, birlikte ağaç dikme bitkiler ile ilgilenme, 2 kişilik oyunlar ve faaliyetler düzenleyip oyunun devamı için kardeşine ihtiyaç duymasını sağlama, bir bütünün parçalarını ortak oluşturma  temalı aktiviteler düzenleyerek sorunun üstesinden geleceğinize inanıyorum.

Kardeş Kıskançlığı Yaşayanlar Bakın Kendi Ağızlarından Ne Anlatıyor

Ekşi  sözlükte yer alan ve kardeş kıskançlığını konusunda kullanıcıların anlattıkları bizzat yaşadıkları olayları derledim 🙂 bakın ne diyorlar ;

  • Büyük kardeşi sinirlendirme adına haftalar boyunca sürdürülen her dediğini tekrar etme eylemi. yenilen dayakla son bulunduğu tarafımca tecrübe edilmiştir.
  • Bende de aşırı derecede kendini göstermiş durum. evde baş başa kaldığımız anda benden 2 yaş küçük kardeşimin yüzünü nasıl tırmaladığımı bugün bile hatırlarım. aklıma geldikçe üzülürüm ama ne yaparsın baya kıskanmışım demek.
  • En basitinden abimin bana,beni cami avlusunda bulduklarını aslında bu aileye gerçekten ait olmadığımı ve anne babam sandığım insanların aslında sadece onun ailesi olduğunu ve sırf ben üzülmeyeyim diye bu gerçekleri bana onların söylemediğini defalarca anlatması üzerine bir gün ciddi bir ağlama krizine girmem,abimin ne yapsa susturamaması da bir tür işkence olarak düşünülebilir.yazık değil mi ya ne isterler abiler kardeşlerden? Kardeş kıskançlığı zirvesi 🙂
  • Ebeveyn denilen kavram kalkıp da 5 yaşında gözleri fıldır fıldır dönen bir velete “kardeş ister misin” diye sorarlarsa olabileceklerdir.. zira kardeşimi yürüyebilecek hale geldiğinde ,pencere pervazının ucuna kadar ittirip,ev ahalisini başımıza toplayarak “bakın kardeşimi kurtardım” demiştim..
  • Kardeşin okudugu okulun çevresindeki sokaklardan birini mesken tutmuş zihinsel engelli bir adamcğızın varlığını kullanarak kardeşe işkence yapmak. henüz ilkokulda olan kardeşi okuldan almaya gitmek, dönüşte o sokaktan geçirmek, geçerken o adamcağızın yakınından yürütmek, kardeşin yaygarayı basması.. “bir daha sözümü dinlememezlik edecek misin?veririm seni ona” diye kardeşi bas bas bağırtmak. “abla neden biz bu yoldan dönüyoruz eve? başka yoldan gitsek olmaz mı? deyince “napalım canım, bizim evimize bir tek bu yoldan gidiliyor, mecburuz..” diye yalan atmak. (pişmanım çok)

Kardeş Kıskançlığı ile Başa Çıkabilmeniz İçin Uzman Pedagog Kitapları

İnternetten kısa bir araştırma yaptığınızda kardeş kıskançlığı konulu  birçok sunum slay ve seminer bulabilirsiniz. Ayrıca Ne yaptıysanız bu konunun  üstesinden gelemiyorsanız  bol bol kitap okumanızı ve uzman bir pedagoga gitmenizi tavsiye ediyorum. İşte sizin için seçtiğim çocuklarda kardeş kıskançlığının önlenmesinde ailelere yol gözterecek kitapların listesi.

  • Nevzat TARHAN : Sen Ben ve Çocuklarımız (Timaş Yayın Evi)
  • Pedagog Adem GÜNEŞ : Çocuk Neyi Neden Yapar ? ( Nesil Yayınları )
  • Haluk Yavuzer: Çocuğu tanımak ve anlamak
  • Haluk Yavuzer: Çocuk psikolojisi
  • Sabiha Paktuna KESKİN: Çocuklarla doğru iletişim

Kitaplarını okuyabilirsiniz….

Kardeş kıskançlığı, belirtileri ve nasıl giderilmesi gerektiği konusunu burada bitiriyorum. Çocuklarınız ile birlikte sağlıklı mutlu be huzurlu bir hayat sürmenizi dilerim.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Benzer Yazılar